آموزش نوین و نمایش خلاق

نظام اجتماعی متشکل از خرده ساختارهای گوناگون است که در یک کلیت هماهنگ و هدفمند بصورت پیاپی و مستمر فعالیت می کند. گاهی اوقات این خرده ساختارها بواسطه بعضی از مسائل دچار بحران و انحراف عملکردی می شوند که خود معلول شرایط و بسترهای گوناگونی است. برای اینکه بتوان از انحراف یا ناتوانی کارکردها جلوگیری کرد، باید کوچک ترین واحد ساختار اجتماعی یعنی فرد را در مرکز توجه قرار داد، عملکرد هر شخص به تنهایی می تواند در جهات گوناگون تاثیرات گسترده داشته باشد. بنابراین تقویت و گسترش فکری-رفتاری فرد در هر اجتماع دارای اهمیت فوق العاده ای می باشد. گرچه راههای گوناگون جهت رسیدن به چنین توانمند سازی موجود می باشد، اما موثرترین روش جهت ارتقاء فردی که در سطح کلان، نقش محوری در توسعه پایدار بر عهده دارد عرصه آموزش است.

آموزش مستمر و مداوم افراد در تمامی بسترهای فکری و رفتاری که به واسطه آن بتوانند سطوح حضور اجتماعی خود را در وضعیت مطلوب قرار دهند لازم است. اما خود آموزش هم با تمام اهدافی که می تواند داشته باشد با توجه به گذشت زمان، مشروعیت آموزشی را دچار بحرانمی نماید

 الف- اولین مقوله ای که کمتر به آن اهیمت داده می شود آموزش پایه است(آموزش پایه در اینجا منظور، مقاطع دبستان و پیش دبستانی می باشد) و همین مسئله باعث بروز مشکلاتی در سطوح میانی و عالی آموزش شده است.

بطور کل در ایران بواسطه نگرشهای فرهنگی ، آموزش پایه زیاد جدی گرفته نمی شود و صرفاً یک مرحله گذرا و مقطعی قلمداد می شود. البته در این مقال قصد نقد عملکرد فضای آموزشی ایران را ندارم، اما آنچه که بایستی بر آن تاکید گردد، ارائه راهکارهایی برای تغییر نگرشهای فرهنگی جامعه در مقوله آموزش است و نقش آموزش پایه هم تراز و چه بسا ارجح تر از سایر سطوح در نظر گرفته شود. قصد دارم به یک گزینه آموزشی که در سطح پایه می توان از آن استفاده کرد و به نوبه خود روشی بی بدیل و مطلوب است اشاره کنم، نمایش خلاق! این روش بعلت وجود ساختارهای کوچک و متنوعی که درون خود دارد عملاً چند گانه و چند وجهی عمل می کند . مهمترین ویژگی نمایش خلاق که آن را از سایر روشهای دیگر آموزشی متمایز و برجسته می کند. شکل نمایشی و اجرایی آن است .

بسیاری از موسسات آموزشی در این چند ساله تلاش کرده اند تا بتوانند روشهای آموزشی خود را تغییر دهند، لیکن ضرورت بهینه سازی آموزشی به صورت امری فراگیر و جامع در نیامده است گر چه در کشورهای پیشرفته تقریباً روشهای آموزشی گذشته کاملاً منسوخ و این ممالک رویکردی متهورانه به این حوزه داشته اند . به طور اخص از استبداد تک روشی فاصله گرفته اند و به سمت گزینه های متکثر و متفاوت آموزشی گرایش پیدا نموده اند. اما در ایران مشکلات گوناگونی وجود دارد که بخشی از آن به نقطه دیده های فرهنگی مربوط می شود که در این ارتباط می توان به دو مقوله اشاره کرد:
ب- دولت و مردم بیشتر تمرکز فکری و ذهنی خود را بر روی آموزش عالی متمرکز می کنند . یک ذهنیت نتیجه گرا حاکم است که از این رهگذر فرآیند آموزشی چندان نقش مهمی ندارد و در مراکز آموزش عالی(همچون دانشگاهها و...) چنان تحول بارز و تاثیر گذاری در روشهای آموزشی قابل مشاهده نمی باشد و در مراتب بالای آموزشی که تمرکز ذهنی جامعه بر روی آن است ، کاربران بوسیله بازیهای نمایشی چند هدف را تامین میکنند 1- فعالیت فکری و رفتاری به صورت همزمان که ماهیت و شکلی خلاقانه به خود می گیرد 2- انتقا ل و درک مفاهیم بنیادین اجتماعی3- مشارکت جمعی ( به خصوص در جامعه ایرانی که رفتارهای جمعی ضعیف است) آنچه در نمایش خلاق اهمیت دارد حوزه استقلال فرد است و شخص در این روش آموزشی می آموزد که بین تمایلات فردی و منافع جمعی می توان توازن برقرار کند و در مقابل جمع هم آموزش می بیند که چگونه به منافع فردی اهمیت دهد و همین ویژگیها باعث می شود که ساختارهای پایه ای شکل گیرد که در گذر زمان افراد به صورت حرفه ای وارد اجتماع می شوند تا نقش کنترلی و مسئولانه خود را ایفا نمایند به همین مناسبت کتابی ارزشمند توسط استاد محترم جناب آقای یدالله آقا عباسی به صورت ترجمه و تالیف مدتی است که روانه بازار شده است که به معرفی نمایش خلاق، روشها و مسائل کاربردی آن می پردازد، این کتاب که از بخشهای مختلفی تشکیل شده است همراه با نوشتاری ساده و روان قابل استفاده برای تمامی اقشار جامعه می باشد. امید است کتاب نمایش خلاق بتواند روشی جدید و بدیع را در مسائل آموزشی پوشش دهد و مطمئناً در سطح آموزش پایه نقش منحصر به فردی خواهد داشت.

بابک دقیقی