زیر گنبد کبود
لخت عور تنگ غروب
سه تا پری نشسته بود

از زمانی که با بچه های همسایه عموزنجیرباف، اتل متل توتوله، اتلک تی تتلک و ... بازی می کردیم، سال های سال می گذرد. با پسرهای همسایه کنج حیاط زیر درخت سالخورده آلبالو، بازی «دستمال من زیر درخت آلبالو گُم شده» رو بازی می کردیم. ماشین بازی، پلیس بازی، عروسک بازی می کردیم. یکی پلیس می شد و دیگری راننده.

صدای قان قان ... ویژ ویژ ... بوق بوق ... ماشین های پلاستیکی ارزان قیمت که مسافرهای خیالی را جابجا می کردیم هنوز در حیاط خانه به گوش می رسد. زیر بارون هم شعر بارون می باره جرجر رو می خوندیم و گاهی هم سر یک اسباب بازی قهر می کردیم. سال های سال از آن روزهای شیرین کودکی می گذرد. اما مزه آن بازی های کودکانه هرگز از یادمان نمی رود. چرا؟

شاید بازی نبودند. بخشی از طبیعت کودکی مان بودند. برخی از نویسندگان بر این عقیده اند که وانمودسازی بخشی از طبیعت کودکی است. در حقیقت نوعی آموزش مقدماتی برای زندگی کردن است.

ابوعلی سینا بازی را فطری و حال طبیعی کودک می داند. خواجه نصیرالدین طوسی بازی را بهترین وسیله برای یادگیری کودک می داند. پاولف بازی را واکنشی نسبت به محرک های جدید می داند.

زیباترین شکل تجربة عملی کودک بازی است که از غرایز طبیعی کودک برمی آید. کودکان درخلال بازی های تخیلی خود لباس بزرگ ترها را بر تن و نقش آن ها را بازی می کنند. اگر هدف انسان ها ساختن یک جامعه سالم باشد، گام اول دراین راه کودکان هستند. به همین علت باید توجه ویژه ای به مسائل کودک و نیازهای او به خصوص در جنبه های ذهنی و عاطفی کودک صورت داد. آینده به دست کودکان رقم می خورد. می توان کودکانی را پرورش داد که خلاقیت آن ها فراتر از زمان و مکان باشد. این مهم با پدیده ای به نام نمایش خلاق امکان پذیر است. این پدیده عام، عامل و یا وسیله ایست برای بهتر زیستن و پرورش شخصیت فردی و اجتماعی افراد. نمایش خلاق هنریست پرورشی، زنده، پویا، بالنده و سازنده. به کار گیری شیوه های مختلف نمایش خلاق این امکان را  می دهد تا به کشف و پرورش استعدادها و توانایی های نهفته ایجاد اعتماد بنفس، پرورش شخصیت فردی و اجتماعی، و هدایت کودک در انجام و به نتیجه رساندن یک کار جمعی و مدیریت و رهبری را در یک کار گروهی از فواید نمایش خلاق است.

نمایش خلاق فعالیتی است سازمان یافته و برنامه ریزی شده. در این فعالیت هنرمندانه از تمام شیوه ها – شگردها و امکانات می توان بهره برد.

نمایش خلاق از هر گونه رسمیت تئاتری جداست. اما در عین حال به شعر – داستان – بازی – ادبیات – مثل ها – افسانه ها – بیان – شناخت بدن و شکل سازی با آن یا بیان حرکتی وابسته است.

بر خلاف بازی های معمول که گاه آشتی ها به قهر می انجامد، در نمایش خلاق به دلیل ضرورت اشتراک در خلاقیت و لذت بخش بودن کار گروهی قهر به آشتی و یکی شدن می گراید. همان طور که گفته شد در ساختن یک جامعه سالم گام اول کودکان هستند. این کودکان همان چشمه ها، همان قطره های آبی هستند که از دل کویر بیرون می آیند که اگر هدایت شوند، اگر برنامه ریزی شود، اگر به هم بپیوندند و قناتی بسازیم بر آن ها، دیگر کویر نخواهیم داشت که دشتی آباد.

دنیای ما قصه نبود
پیغوم سربسته نبود
دنیای ما عیونه
هر که می خواد بدونه

حمید نژادی

منابع:
نمایش خلاق، نوشتة یدالله آقاعباسی، نشر قطره 1384
تئاتر درمانی، نوشتة هوارد بلانر، ترجمه حسن حق شناس و حمید اشکانی، 1370
بدیهه سازی در تئاتر، نوشته ریولاسپولین، ترجمه هوشنگ آزادی ور، 1353