|
این درس را برای پشتیبانی درس علوم- اجتماعی
کلاس پنجم و بخش انسان اولیه نوشتم. اما حالا آن را برای کلاس
های دیگر و در قسمت های پژوهش تاریخی به کار می برم. این درس
بر پایة فعالیتی قرار دارد که من آن را از شارون گریدی در
دانشگاه تگزاس آموختم.
بحث: اول با مفهوم آیین شروع می کنیم. آیین
چیه؟ آیین و جادو چه ارتباطی با هم دارند؟ آیا می توانیم بعضی
چیزهایی را که انسان های اولیه از آنها می هراسید، و آیین ها
را در مقابله با آنها به وجود آورد، نام ببریم؟ آیا می توانیم
چیزهایی را که انسان های اولیه احتمالاً نیاز داشت ویا می
خواست و آیین ها را احتمالاً برای جذب آنها ایجاد کرد، نام
ببریم؟ چرا شمن ها یا جادوگران اغلب در قبایل اولیه مورد
احترام بودند؟ بعضی از آیین هایی که امروز به کار می بریم
کدامند؟ با این سؤال ها بچه ها را راهنمایی می کنم که شیوة
کارکرد آیین ها را در زندگی خودشان و در زندگی انسان اولیه
مورد ملاحظه قرار دهند آیین های امروزی (در بیشتر فرهنگ ها و
دین های شناخته شده) از بعضی لحاظ در هدف هایشان مثل انسان
سازی یا مثلاً مسیحی سازی، تا حدی مبهم هستند. البته آیین های
مشخصی هم هست.مثلاً رقص باران بومیان آمریکا برای هدف روشن
بارش باران انجام می شد. هدف آیین های انسان اولیه راندن
ارواح شیطانی یا آرام کردن مردگان بود، اما احتمالاً آیین
هایی هم در جهت رسیدن به اهداف صرفاً جسمانی داشتند، مثلاً
موفقیت در شکار یا جنگ.
تمرین: هر دانش آموز در این طرح مستقل کار می
کند. پس از بحث هر کسی به سروقت یکی از آیین های بومی خودش می
رود. این آیین ممکن است آیینی باشد که در زندگی انسان های
اولیه به کار می رفته یا امروز در زندگی از آن استفاده می
کنند. در جهت هدف مشخصی مثل شکار بوفالو یا گرفتن نمرة «الف»
در درس ریاضیات بوده یا به طور مبهم برای «ردشدن» به کار می
رود. در هر حال، باید برای هر آیین هدف روشنی وجود داشته باشد
که به سادگی بتوان آن را اظهار داشت. هر دانش آموزی تا آن جا
که آیینش روشن و منسجم است، آن را تمرین می کند.
اجرا: هر دانش آموزی آیینش را به نوبت اجرا می
کند و بقیه کلاس هم تماشاچی می شوند. کلاس ممکن است بکوشد هدف
هر آیین را مشخص کند. در کلاس این کار با بلند کردن دست و
اجازه دادن من صورت می گیرد. معمولاً فقط چهار پنج فرض را می
پذیریم. اگر بیشتر شود، معمولاً چواب صحیح به تصادف داده می
شود. در آن صورت از مجری آیین می خواهم که آن را توضیح دهد.
اگر کسی پاسخ صحیح داد، او را راهنمایی می کنم که بگوید از کجا
به جواب رسید. اگر هیچ کس نتوانست پاسخ بدهد، بحث می کنیم که
کجای کار مبهم بود. به هر حال، دقت من تأکید بر این نکته است
که کارکرد مورد نظر همة آیین ها روشن نیست. وقتی فرصت اجرا به
همه رسید، درس تمام می شود.
|